O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Psie krwiodawstwo

 

Niestety czasami na skutek doznanych urazów, chorób nabytych i wrodzonych, nieszczęśliwych wypadków lub zaniedbań ze strony właściciela dochodzi do sporej utraty krwi lub licznych uszkodzeń w obrębie składników tej skomplikowanej i delikatnej tkanki, co wielokrotnie i nieuchronnie prowadzi do potrzeby wykonania transfuzji. Tylko w ten sposób niejednokrotnie choremu zwierzęciu można ulżyć w cierpieniu lub nawet podtrzymać czy uratować jego życie.

 

W ciągu roku w Polsce konieczne jest dokonanie wielu transfuzji. Krew jest potrzebna codziennie, ponieważ jest bezcennym lekiem, którego mimo wielu prób i postępu w nauce nie udało się wytworzyć syntetycznie.

 

Zalety i znaczenie krwi w terapii wielu dolegliwości i chorób ludzi były znane już od zamierzchłych czasów i stopniowo ewoluowały na czasy nowożytne. W miarę postępu i rozwoju weterynarii oraz wraz ze wzrostem świadomości i wiedzy z zakresu krwiodawstwa i krwiolecznictwa zaczęto również w celu ratowania zdrowia i życia psów stosować u nich transfuzje krwi. Początkowe transfuzje odbywały się na zasadzie "z psa na psa", gdzie wyszukiwano dawcę, od którego bezpośrednio przetaczano krew potrzebującemu zwierzęciu. Jednak ten sposób, choć mógł uratować zwierzęciu potrzebującemu życie był bardzo niewygodny w praktyce, gdyż brak dawcy pod ręką uniemożliwiał przeprowadzenie takiego zabiegu. W końcu zrodziła się idea, by na wzór ludzkich powstały banki krwi dla psów, które mogłyby pobraną od psich dawców krew przechowywać i udostępniać, ją w razie konieczności. Pierwsze weterynaryjne banki krwi zaczęły powstać mniej więcej 20 lat temu na terenie USA. Niestety spore utrudnienie w rozwoju sieci banków stanowiło prawo, które nie regulowało tej kwestii. W 1991 powstała organizacja Association of Veterinary Hematology and Transfusion Medicine, która opracowała ostateczny dokument dotyczący regulacji działalności weterynaryjnych banków krwi w Stanach Zjednoczonych. Trochę młodsza organizacja American Assn. of Veterinary Blood Banks stworzyła natomiast dokumentację ustanawiającą podstawowe standardy w dziedzinie weterynaryjnego krwiodawstwa, będącą podstawą działalności nie tylko placówek amerykańskich, ale także banków krwi znajdujących się na całym świecie.

 

W Europie Zachodniej zwierzęce banki krwi są znane mniej więcej od 10 lat, kiedy to ustanowione nowe prawa dotyczące zwierząt, umożliwiły zakładanie banków krwi zwierzęcej także w Europie. Banki krwi to nic innego, jak instytucje, których celem jest stworzenie siatki honorowych dawców psiej krwi. Pobrana od dawców krew może być odpowiednio przechowywana i przetwarzana, dzięki czemu może być ona użyta np. do transfuzji lub w inny sposób ratujący psie życie i jest dostępna dla lekarzy weterynarii przez 24h. Krew i uzyskane z niej produkty są przechowywane w specjalnych szafach chłodniczych zapewniających jak najdłuższą przydatność.
 

W Polsce system zwierzęcego krwiodawstwa i rozwoju banków krwi rozpoczął się w grudniu 2003 roku, kiedy na rynku pojawił się Weterynaryjny Bank Krwi (WBK) im. Milusia. Pierwszą ekipę WBK tworzyli: Lek. wet. Robert Marczak - „ojciec chrzestny” całego przedsięwzięcia i Lek. wet. Jerzy Kemilew, który zajmował się logistyką, transportem, marketingiem, szkoleniami i przede wszystkim badaniem krwi w laboratorium. Patronem Weterynaryjnego Banku Krwi im. Milusia został biszkoptowy labrador retriever, który był ciężko chory na hemofilię i potrzebował przetoczenia krwi. Dzięki wysiłkom weterynarzy i dobrej woli właścicieli czworonogów, którzy zostali dawcami udało się zorganizować dla tego psa transfuzje, co w efekcie pozwoliło powrócić mu do zdrowia. To był początek wielkie idei, która dzięki wytrwałości i działaniom ww. lekarzy zaowocowała powołaniem do życia pierwszego banku krwi zwierzęcej. Sposób działania i organizacji wzorowany jest na podobnych placówkach funkcjonujących od lat w USA. Główną siedzibą Banku im. Milusia jest Warszawa.

 

W czerwcu 2006 roku drogi obydwu panów się rozeszły, ale przedsięwzięcie przetrwało i obecnie każdy z nich prowadzi swój bank krwi. Przez kolejne lata dzięki akcji informacyjnej powstały kolejne filie banku "Milusia" w różnych częściach Polski i na dzień dzisiejszy jest ich 7.

 

KRAJOWE FILIE BANKU IM. "MILUSIA"
WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE
Akademia Rolnicza Katedra i Klinika Chirurgii
pl. Grunwaldzki 51
50-366 Wrocław
lek. wet. Sylwia Domańska
tel. 0 609 042 914 między 8-15
071 3205 355 między 8-15
071 3205-354 między 15-8
WOJEWÓDZTWO ŁÓDZKIE
Klinika Weterynaryjna LANCET
ul. Stary Rynek 1a
91-438 Łódź
lek. wet. Kołodziejczak
tel. 0 42 657 35 15
tel. kom. 0 601 229 441
WOJEWÓDZTWO POMORSKIE
Gdyńska Klinika Weterynaryjna
ul. Kielecka 22
81-303 Gdynia
tel. 0 58 620 55 55
tel. kom. 0 602 471 059
WOJEWÓDZTWO ZACHODNIOPOMORSKIE
Lecznica Dla Zwierząt s.c.
ul. Wojska Polskiego 92
70-482 Szczecin
lek. wet. Janusz Lemański
tel. 0 91 487 05 91
e-mail: l_d_z@vp.pl
WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO-POMORSKIE
Klinika Weterynaryjna
ul. Kościuszki 41/47
87-100 Toruń
lek. wet. Garstecki
tel. 0 604 431 924
WOJEWÓDZTWO LUBUSKIE
Lecznica dla Zwierząt „Cztery Łapy”
ul. Papuszy 6/8a
66-400 Gorzów Wlkp.
lek. wet. Katarzyna Wach
tel. całodobowo:
stacjonarny: 0 95 720 84 83
komórkowy: 0 504 132 492
WOJEWÓDZTWO WARMIŃSKO-MAZURSKIE
Klinika Weterynaryjna OLWET
ul. Lubelska 16
10-404 Olsztyn
tel. 0 89 533 55 73 lub 0 89 533 55 85

 

Oprócz Banku im. Milusia niezależnie działają także: Weterynaryjny Bank Krwi w Mikołowie, Lubuskie Centrum Krwiodawstwa dla Psów i Kotów w oparciu o Specjalistyczną Klinikę dla Małych Zwierząt w Świebodzinie i Specjalistyczną Przychodnię dla Małych Zwierząt w Sulechowie oraz Specjalistyczny Weterynaryjny Banku Krwi VIKA i Bank Krwi we Wrocławoi przy klinice weterynaryjnej INTERWET.

 

Weterynaryjny Bank Krwi w Mikołowie

KLINIKA WETERYNARYJNA
ul. Żwirki i Wigury 5
43-190 Mikołów
e-mail: pioteo1@wp.pl

Lubuskie Centrum Krwiodawstwa dla Psów i Kotów funkcjonujące w ramach Specjalistycznej Kliniki dla Małych Zwierząt w Świebodzinie

ul. Osiedle Żaków 15

66-200 Świebodzin

tel: (068) 475 66 63
GSM: 600 806 105
GSM: 504 326 819
GSM: 505 321 418
GSM: 696 080 729

Specjalistyczny Weterynaryjny Banku Krwi VIKA

Lecznica dla zwierząt VIKA

ul. Obszarowa 1

04-975 Warszawa

Zamówienie krwi:
tel. 693 05 71 05
email: info@ratunekdlapsa.pl
Konsultacje: higado@onet.eu

 Lubuskie Centrum Krwiodawstwa dla Psów i Kotów funkcjonujące w ramach Specjalistycznej Przychodni dla Małych Zwierząt w Sulechowie

ul. Prusa 53
66-100 Sulechów - lubuskie
tel: 683 85 30 08

Klinika Weterynaryjna INTERWET
ul. Ślężna 136
53-111 Wrocław

Bank Krwi
tel. 607 345 294

 

Jaki pies może zostać dawcą?

Dawcą może zostać każdy pies, spełniający następujące warunki:

  • zdrowy;
  • waga, co najmniej 26 kg;
  • wiek pomiędzy 10 miesięcy - 7 lat;
  • regularnie odrobaczany, szczepiony przeciwko chorobom zakaźnym oraz zabezpieczony przed pchłami i kleszczami.

Za każdym razem pobrana krew jest badana morfologicznie, biochemicznie i na babeszjozę. Za pierwszym razem określana jest również grupa krwi oraz krew badana jest w kierunku HB i Bart.

Grupy krwi

Zgodnie z najnowszą wiedzą u psów występuje 13 grup krwi z czego 8 jest powszechnie uznawanych na całym świecie. U psów wyróżnia się grupy krwi uwzględniając występujące na krwinkach czerwonych, erytrocytarne antygeny powierzchniowe (DEA - dog erytrocit antigen). Od tego skrótu oznaczone są one literami DEA i kolejnymi numerami od 1 do 13. Dodatkowo grupa DEA1 posiada trzy warianty (DEA1.1, DEA1.2 i DEA1.3). Ponieważ pies może być "dodatni" lub "ujemny" w zakresie każdej z grup i wariantów (podobnie jak to ma miejsce z ludźmi w kwestii czynnika RH) kombinacja układów grup krwi jest olbrzymia.

 

U psów brak jest przeciwciał (immunoglobulin) skierowanych przeciwko erytrocytom psów z odmienną grupą krwi. Powstawanie takich przeciwciał ma miejsce dopiero w następstwie transfuzji krwi lub ciąży. Immunoglobuliny takie są najsilniej wytwarzane w następstwie podania krwi grupy DEA 1.1, DEA 1.2 oraz DEA 7. Z wyżej wymienionych powodów przetaczanie krwi u psów, zwłaszcza po raz pierwszy, jest względnie bezpieczne a znajomość grup krwi dawcy czy biorcy nie jest konieczna. Rutynowo przed podaniem krwi wykonuje się tzw. "próbę krzyżową", której wynik ujemny daje zielone światło do transfuzji. W związku z tym, że tylko dwie grupy krwi: DEA1.1 i DEA1.2. odpowiadają za niepożądane reakcje po przetaczaniu krwi i za konflikty serologiczne w przypadku kojarzenia psów to już kolejne transfuzje bezwzględnie wymagają oznaczenia grupy krwi w celu uniknięcia konfliktu serologicznego. Jest to termin oznaczający, że jeden pies posiada inną grupę krwi niż drugi.  Niezgodność serologiczna powoduje wystąpienie niepożądanych objawów na skutek wytwarzania w organizmie biorcy przeciwciał skierowanych przeciwko grupie krwi dawcy. Sytuacja taka ma również miejsce kiedy powtórnie przetaczamy krew od dawcy DEA 1.1 dodatniego biorcy DEA1.1 ujemnemu, bądź kryjemy sukę DEA1.1 ujemną psem DEA 1.1 dodatnim. O ile konflikt serologiczny po powtórnym przetoczeniu krwi niezgodnej grupowo zdarza się zawsze, o tyle w przypadku kojarzenia psów o różnej grupie DEA1.1 do niekorzystnych reakcji dochodzi niezmiernie rzadko. Grupa krwi DEA1.1 pozytywna występuje u około 33-45% psiej populacji i podaje się, że mogą one przyjąć każą krew, zaś psy z grupą krwi DEA1.1 ujemny mogą być powszechnymi dawcami.  Należy zawsze uważać, by pies DEA1.1 dodatni nie otrzymał krwi zwierzęcia DEA1.1 ujemny. Przy pierwszej takiej transfuzji może dojść do skrócenia czasu życia psa, ale bez widocznego konfliktu, zaś przy drugiej takiej transfuzji już po kilku godzinach może wystąpić rekcja hemolityczna na transfuzję (HRT) groźna dla życia zwierzęcia.

 

Jakie są wskazania do transfuzji krwi?
Krew przetacza się w wypadku jej znacznej utraty (np. po wypadku) w czasie operacji przebiegających z dużym krwawieniem, w chorobach powodujących niedokrwistość oraz w niektórych zaburzeniach funkcji krwi (np. w dziedzicznych zaburzeniach krzepliwości). Poza krwią pełną (czyli taką jaka normalnie występuje w żyłach) lekarz może zadecydować o podaniu niektórych jej składników np. osocza. Postępowanie takie uzależnione jest od choroby na jaką cierpi pies.


Jak przebiega transfuzja krwi?
Jest to zabieg nieskomplikowany, wymaga jednak przeprowadzenia kilku czynności przygotowawczych. Przed przetoczeniem krwi należy poinformować lekarza o ewentualnych wcześniejszych transfuzjach, bądź (mało prawdopodobnych w polskich realiach) przeszczepach tkanek. Następnie lekarz powinien pobrać krew od biorcy (czyli zwierzęcia, które otrzyma krew) i wykonać tzw. próbę krzyżową z krwią dawcy, mającą na celu stwierdzenie czy przetoczenie krwi nie wywoła niepożądanych reakcji związanych z wystąpieniem omawianego wcześniej konfliktu serologicznego. Od próby krzyżowej lekarz może odstąpić tylko wtedy, jeśli ma pewność że dane przetoczenie jest pierwszym w życiu psa lub od pierwszego przetoczenia nie minęło więcej niż cztery dni. Jest to okres w którym w organizmie dawcy wykształcają się przeciwciała przeciwko krwi dawcy. Po wykonaniu próby krzyżowej psu zakładany jest venflon do którego podłączony zostaje woreczek z krwią. Zabieg trwa około godziny. W czasie lub po zabiegu mogą wystąpić objawy niepożądane świadczące o reakcji na transfuzję: wymioty, dreszcze i gorączka. Jeżeli wystąpiły po opuszczeniu gabinetu, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem, który podając odpowiednie środki zapobiegnie niewłaściwym skutkom przetoczenia krwi.

 

Co oferują banki krwi?

Banki krwi oferują:

  • Krew pełna (ang. Fresh Whole Blood - FWB) zawiera erytrocyty, leukocyty, płytki krwi, fibrynogen, czynniki krzepnięcia i białka. Jeżeli krew jest przechowywana w warunkach chłodniczych (2-6oC) to jest ona pozbawiona czynników krzepnięcia oraz płytek krwi.
    Czas przechowywania - 35 dni;

  • Koncentrat czerwonokrwinkowy (ang. Packed Red Blood Cells – pRBC). Jest to krew o hematokrycie 90%. Po odwirowaniu i oddzieleniu osocza zawiera głównie erytrocyty oraz leukocyty. Przechowywanie tak jak krew pełna;

  • Osocze (ang. Fresh Frosen Plasma – FFP) zawiera czynniki krzepnięcia (II, VII, VIII, IX, X) oraz białka.
    Czas przechowywania: 5 lat w temp. -30oC;

  • Krioprecypitat - frakcja osocza zawierająca czynnik VIII, XII, vWd i fibrynogen. Czas przechowywania - 1 rok w temp. -30oc.

Kiedy wskazane jest podanie krwi lub preparatów krwiopochodnych?

Wskazania Preparaty krwi

Niedokrwistości
   – utrata krwi
   – hemoliza

1. koncentrat czerwonokrwinkowy
2. krew pełna
Silne krwotoki 1. krew pełna
2. osocze + koncentrat czerwonokrwinkowy
Zatrucia warfaryną 1. osocze
2. krew pełna
Hemofilia A 1. krioprecypitat
2. osocze
3. krew pełna
Hemofilia B 1. osocze
2. krew pełna
Choroba von Willebrandta 1. krioprecypitat
2. osocze
3. krew pełna
Trombocytopenia 1. koncentrat płytek
2. krew pełna – świeża
DIC 1. osocze
2. krew pełna
Hypoproteinemia 1. osocze
2. krew pełna
Podniesienie odporności nowonarodzonych szczeniąt 1. osocze – per os

Redakcja Świata Czarnego Teriera

Bibliografia:

- zebrane materiały własne oraz:

- http://www.psia-krew.pl/

- http://www.krewdlapsa.com/

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768